Asana Pratiğinde Nefesin İçinden Akmak

Prashna Upanishad’da, nefesle, 5 duyu arasındaki çekişmeyi anlatan kadim bir hikayeden  bahsedilir. Her bir duyu insanın hayatta kalması için kendisinin en değerli olduğunu iddia eder. Gözler, insanoğlu bensiz yapamaz, güzelliklerden mahrum kalır, düşer ve yaralanır der. Kulaklar, ben olmazsam insan hoş şeyleri duyamaz, gözün göremediği tehlikelere karşı tetikte olamaz der. Koku, insan görmeden, işitmeden yaşayabilir ancak dünyadaki envai çeşit kokuyu solumaya devam etmesi için bana ihtiyacı vardır der. Tartışma sürer gider. Nefes söz alır ve ben olmazsam hiç biriniz işinizi yapamazsınız der. Diğer duyular buna inanmaz. İspatlamak için nefes bedeni terk etmeye başlar, beş duyu gittikçe zayıflar. Nefesin üstünlüğünü kabul eder ve önünde eğilirler.

Nefes, neden yoga uygulamasının önemli bir parçası olarak sunulur ? Yoga pratiğinde ve hayatın içinde farkındalıkla nefes alıp vermenin bize katkısı nedir ? Zaten doğal olarak nefes alıp vermiyor muyuz ? Yogaya yeni başlayanların haklı olarak sıklıkla sorduğu sorulardan biridir.

Yoga hakkındaki kadim eserlerden Yoga Sutraları derlediği rivayet edilen Patanjali geleneğine göre, nefes zihnin dalgalanmalarını dindirir. Daha sakin bir alana çekildiğimiz zaman, zihin berraklaşır, olanı olduğu haliyle görmeye başlar, ön yargılardan arınır, kendimizle ve çevremizle daha samimi bağ kurmanın kapısını aralarız.

Nefesin üzerimizdeki etkilerini gelin birkaç başlık altında toplayalım.

Rehberlik

Asanalarda farkındalık içinde nefes alıp vermek, nefes alış, nefes veriş ve aradaki duraksama anlarının bilincinde olmak kendimizle olan samimi bağı kuvvetlendirir. Aksi taktirde nefesi göz ardı etmek bir anlamda kendimizi inkar etmekle eş değerdedir.

Nefes, fiziksel uygulamamızdaki ince ayarı yapabilmemiz için bir parametredir. İçimizde olup biten her ne varsa farkında olmaya başlarız. Pozun içinde nerede, ne yapmalıyım ? Pozda ne kadar süreyle kalmalıyım ? Enerji ne yöne doğru hareket ediyor ? Nefesi kullanarak, pozdaki aksiyonları bedenimde daha belirgin hale getirebilir miyim ? Hangi pozlarda nefesim daha özgür akıyor ? Hangi pozlarda nefes alıp verirken zorlanıyorum ?

Nefesi bir kenara bırakırsak, içimizdeki öğretmeni , mentoru çıkarıp  atmış oluruz.

Uyanış

Nefesin enerjik niteliği bizi uyandırır. Yükselen enerji, canlılık hissi ön plana çıkar. Nefes bizleri ya canlandırır, stimüle eder ya da sakinleştirir. Hayatımızın içinde rajasik ve tamasik özellikler vardır. Farklı nefes çalışmaları sayesinde bunlar arasında enerjik dengeyi kurarız.

Uyaran nefes ve sakinleştiren nefesi araştırırken kendinize sorun; enerjik olarak şu an ne durumdayım  ? Satvik hale doğru nasıl ilerlerim ? Rajasik ve tamasik enerjiler arasında dengeyi bulduğumuz zaman hafiflik hissi doğar.

Algı

Prizmadan dünyaya nasıl bakıyoruz, ne görüyoruz, kendimizi nasıl algılıyoruz ? Köprü pozunda ya da Baş Duruşunda hangi yöne doğru gitmeye meyilliyiz ? Yolda ilerlerken önümüzde bir takım davranış kalıpları, çıkmazlar beliriyor mu ?

Her asana, içgörü geliştirdiğimiz farklı bir pencere açar. Prizmalar genelde bulutlu ve pusludur. Öyleyse gizemini nasıl çözebiliriz ? Nefes sayesinde öz algımız netleşir. Svadhyaya yani kendimize dair samimi araştırma yapma fırsatı doğar.

Bir Çin atasözü ayak parmaklarına nefes almaktan bahseder. Bedenin fiziksel parçalarında alan açmak, ferahlık yaratmak algımızı değiştirir. Sadece burun deliklerine ya da ciğerlere nefesleri almakla kalmayıp, kalçalara, ayak parmaklarına kadar nefesleri yayarız.

Nefesi farklı beden parçalarına yönlendirirken daha incelikli hareket etmek için nefesin içinden akmayı araştırırız.

Yapmamız gereken tek şey matın üzerindeyken nefesle olan bağımızı kuvvetlendirmek, bedenin hareket ederken nefesi takip etmesine fırsat tanımak, kendimizi, pratiğimizi yargılamadan an ve an nefesin rehberliğinde ilerleyerek algımızın genişlemesine şahit olmaktır.

Namas’cray !